Καλώς ήρθατε στο φόρουμ των Ανεμολογιτών
 
ΦόρουμΦόρουμ  ΗμερολόγιοΗμερολόγιο  ΕικονοθήκηΕικονοθήκη  Συχνές ΕρωτήσειςΣυχνές Ερωτήσεις  Κατάλογος ΜελώνΚατάλογος Μελών  Ομάδες ΜελώνΟμάδες Μελών  ΑναζήτησηΑναζήτηση  ΕγγραφήΕγγραφή  Σύνδεση  

Μοιραστείτε | 
 

 ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ

Πήγαινε κάτω 
ΣυγγραφέαςΜήνυμα
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Τετ 23 Ιαν - 5:44:28

ΑΛΚΥΟΝΙΔΕΣ ΗΜΕΡΕΣ


Αλκυονίδες, ονομάζονται οι χειμωνιάτικες αίθριες ημέρες που διαπιστώνονται στο χρονικό διάστημα από την 15η Δεκεμβρίου μέχρι την 15η Φεβρουαρίου κάθε χρόνου, με μεγαλύτερη συχνότητα το διάστημα 15-31 Δεκεμβρίου και 16-31 Ιανουαρίου. Ονομάστηκαν έτσι από την Αλκυόνη κόρη του θεού των ανέμων, Αίολου.
Η Αλκυόνη λοιπόν, ήταν κάποτε μια χαρούμενη και ευτυχισμένη γυναίκα, κόρη του Αίολου, θεού των ανέμων, που ζούσε με τον άντρα της Κήυκα, βασιλιά της Τραχίνας. Το ζευγάρι ήταν πολύ ευτυχισμένο, σε σημείο που αποκαλούσαν τους εαυτούς τους Δία και Ήρα. Ο Δίας όμως ενοχλήθηκε και για να τους εκδικηθεί τους μεταμόρφωσε σε πουλιά. Εκείνη σε Αλκυόνη και τον καλό της σε Κηρύλο ή Γλάρο, αναγκάζοντάς τους να ζουν χώρια. Και σαν να μην έφτανε αυτό το πουλί καταδικάστηκε να γεννά τα αυγά του το Χειμώνα αντί για την Άνοιξη με αποτέλεσμα όταν ο αέρας φυσούσε, να τα χάνει. Τότε παρακάλεσε το Δία να τη συγχωρέσει. Εκείνος τη λυπήθηκε και διέταξε τον Αίολο να σταματά τους δυνατούς ανέμους για 14 μέρες κάθε χρόνο και να κάνει καλοκαιρία ώστε να μπορεί η Αλκυώνα να κλωσσά τα αυγά της με την ησυχία της.
Σύμφωνα με μια δεύτερη εκδοχή, που δεν είναι και πολύ μακριά από την προηγούμενη, ο πρώτος των θεών μεταμόρφωσε τον πλούσιο και δυνατό άρχοντα Κήυκα σε όρνιο, επειδή τον θεώρησαν άπληστο. Η γυναίκα του Αλκυόνη τον αγαπούσε τόσο πολύ, που δεν έβλεπε το πόσο προκαλούσε ο άντρας της, τους θεούς και τους ανθρώπους. Οι σύμβουλοί του τον είχαν προειδοποιήσει για την άμυαλη συμπεριφορά του και για την τιμωρία που θα έχει από τους θεούς οι οποίοι δεν συγχωρούσαν τους αλαζόνες. Κάποια μέρα σαλπάρισε με το καράβι του, να φέρει καινούργια πλούτη για να μεγαλώσει τη δύναμη και τη δόξα του. Η Αλκυόνη σαν πέρασαν μερικές μέρες, ανήσυχη κατέβαινε στην ακρογιαλιά και τον πρόσμενε. Ο καιρός όμως περνούσε κι εκείνος δεν γύριζε. Έκλαιγε και φώναζε ανεβοκατεβαίνοντας τα βράχια της ακρογιαλιάς. Και το κακό νέο έφτασε! Ο άντρας της χάθηκε μαζί με το καράβι και το πλήρωμά του σε κάποια φουρτούνα! Όλοι τότε κατάλαβαν πως το κακό ήταν τιμωρία του Δία. Σίγουρα ο Αίολος θ' αμόλησε άγριους ανέμους κι ο αδερφός του, Ποσειδώνας, θ' ανακάτεψε με θυμό τη θάλασσα με την τρίαινά του κι ακόμα ο ίδιος ο Δίας θα έριξε με οργή φοβερούς κεραυνούς πάνω στο πλοίο του περήφανου κι άμυαλου άρχοντα, που χάθηκε μαζί με το πλήρωμά του, σ' αυτή τη κοσμοχαλασιά.
Ο σπαραγμός της Αλκυόνης ήταν ατελείωτος!.. Οι θρήνοι της αντιλαλούσαν στις ακρογιαλιές. Τότε, ο Δίας τη λυπήθηκε και τη μεταμόρφωσε κι αυτήν σε πουλί, τη γνωστή μας Αλκυόνη, για να ψάχνει και στις θάλασσες, στις ερημιές, στις βαλτώδεις εκβολές των ποταμιών και μέσα στις πυκνές καλαμιές, μήπως εκεί βρει το χαμένο της άντρα. Τ' αυγά της όμως όρισε να τα γεννά όχι την Άνοιξη, όπως όλα τα πουλιά, αλλά, μέσα στην καρδιά του χειμώνα. Έρχονταν λοιπόν τ' αφρισμένα κύματα κι άρπαζαν τ' αυγά. Η δυστυχισμένη μάνα φτεροκοπούσε κι έκλαιγε που δεν πρόφταινε να δει τα παιδιά της. Τόσο μεγάλο ήταν το βασανιστήριό της, που πάλι ο Δίας τη λυπήθηκε κι αποφάσισε να καλοσυνεύει ο καιρός μέσα στη βαρυχειμωνιά, οι άνεμοι να ησυχάζουν, για να της δίνεται καιρός να κλωσάει τ' αυγά της.
Ο μύθος δηλαδή μιλά για την απέραντη συζυγική αγάπη και την τρυφερή στοργή της γυναίκας, ενώ η μετεωρολογική υπηρεσία μιλάει για εξίσωση των βαρομετρικών πιέσεων μεταξύ νοτίου και βορείου Ευρώπης. Για τη συζυγική πίστη των Αλκυόνων ασχολήθηκε ο Πλούταρχος που αφηγείται ότι αν ο σύζυγος της Αλκυόνης γεράσει και δεν μπορεί να πετάξει, τότε η θηλυκή Αλκυόνη τον παίρνει στους ώμους και τον φέρνει πάντοτε μαζί της, τον ταΐζει και τον περιποιείται ως το θάνατο. Γενικά το φαινόμενο της καλοκαιρίας μέσα στη βαρυχειμωνιά του Ιανουαρίου απασχόλησε πολύ τους αρχαίους που έδιναν όμορφες μυθολογικές εξηγήσεις. Ο Αιλιανός λ.χ. έγραψεν ότι "κυούσης δε Αλκυόνος ίσταται τα πελάγη, ειρήνην δε και φιλίαν άγουσεν άνεμον". Ο Αριστοτέλης λέγει: "Η δε Αλκυών κύει επί τροπάς χειμερινάς, διό και καλούνται όταν ευδιειναί γένονται αι τροπαί, αλκυόνοιοι ημέραι". Ο Λουκιανός έγραφε πως: "Αίθρια μεν τα άνωθεν, ακύμαντος δε και γαλήνιον άπαν το πέλαγος, όμοιν, ως ειπείν κατόπτρω". Επίσης ο Αριστοφάνης (Όρνιθες, στ. 1594) αναφέρεται «περί αλκυονίδων ημερών» ενώ γνήσιςο θεωρείται ο διάλογος του Πλάτωνα με τίτλο "Αλκυών" ή "περί μεταμορφώσεως".
Το ψαροπούλι, όπως αποκαλείται από το λαό η Αλκυόνη, με τα πρασινογάλαζα και χρυσαφένια φτερά, εξακολουθεί και σήμερα να είναι σύμβολο της χειμωνιάτικης ωραίας διακοπής μέσα στον Ιανουάριο και σε πολλά μέρη την θεωρούν πουλί που φέρνει γούρι. Οι έμποροι, οι καταστηματάρχες, την κρατούν βαλσαμωμένη στα μαγαζιά τους για ν' αυξήσουν τα πλούτη τους, οι πρώτοι και τους πελάτες τους οι δεύτεροι. Οι φυλάργυροι την διατηρούν για να τους φέρει πολλά πλούτη και οι χωριανοί για να μη πέφτει αστροπελέκι στο σπίτι τους. Εντύπωση προκαλεί η μεγάλη αγάπη του θηλυκού στ' αρσενικό ταίρι του, γιατί, σαν εκείνο γερνούσε ή αρρώσταινε, το θηλυκό το κουβαλούσε στην πλάτη του όπου κι αν πήγαινε. Τα πουλιά αυτά όταν πετούν κοπαδιαστά μέσα στην κακοκαιρία, θεωρείται σίγουρη η αλλαγή του καιρού στο καλύτερο. Είναι αποδημητικά ακολουθώντας ένα δικό τους, ιδιόμορφο, δρομολόγιο. Μας έρχονται τα τέλη του καλοκαιριού και μας αποχαιρετούν μόλις καλωσυνέψει ο καιρός κατά τις αρχές του Μάρτη.
Ωστόσο, οι Αλκυονίδες ημέρες δεν έρχονται πάντα. Υπάρχουν χρόνια που αυτό το καλοκαιρινό διάλειμμα στην καρδιά του χειμώνα δεν παρατηρείται καθόλου. Η Αλκυόνη τότε γεννάει μέσα στη βαρυχειμωνιά και όπως είπαμε τα κύματα αρπάζουν τα αυγά ή τα πουλιά της. Το ψαροπούλι τότε θρηνεί πάλι τον πόνο του, περιμένοντας τον Μάρτη για να φύγει από τον τόπο μας.
Μεταφορικά η φράση "αλκυονίδες ημέρες" χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει ευτυχείς μέρες, σε περίοδο δυσχερειών και δύσκολων περιστάσεων.

Πηγές
1. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
2. Μπόντας Μ. Ο Γενάρης στη Λαογραφία [on line]: http://www.hyper.gr/makthes/960106/60106a04.html
3. Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία [on line]: http://www.hnms.gr


Έχει επεξεργασθεί από τον/την Alex στις Τρι 1 Απρ - 17:16:35, 1 φορά
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Πεμ 24 Ιαν - 1:04:03

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
ΑΛΛΑΞΕ Ο ΜΑΝΟΛΙΟΣ ΚΙ ΕΒΑΛΕ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΤΟΥ ΑΛΛΙΩΣ


Η φράση αυτή χρησιμοποιείται, συνήθως ειρωνικά, στις περιπτώσεις που θέλουμε να δηλώσουμε, πως μια αλλαγή είναι επιφανειακή ή ασήμαντη.
Η «γέννησή» της τοποθετείται στα χρόνια του Όθωνα επί πρωθυπουργίας Ιωάννη Κωλέττη. Τότε στην Αθήνα ζούσε ένας γραφικός τύπος, ο Μανόλης Μπατίκος τον οποίο όλοι γνώριζαν και συμπαθούσαν. Οι Αθηναίοι της εποχής μάλιστα, επειδή τον έβλεπαν ντυμένο με κουρέλια του έδιναν συχνά κάποιο ρούχο, παντελόνι, σακάκι, κ.ά., αλλά εκείνος δεν καταδεχόταν να τα πάρει επειδή ακριβώς δεν θεωρούσε τον εαυτό του ζητιάνο. Ο Μπατίκος ήταν… ποιητής, ρήτορας και φιλόσοφος και στεκόταν σε μια πλατεία όπου αράδιαζε ό,τι του κατέβαινε στο κεφάλι.
Κάποτε, λοιπόν, έτυχε να περάσει από εκεί ο Ιωάννης Κωλέττης και ο Μανόλης δεν δίστασε να τον πλησιάσει και να τον ρωτήσει αν μπορεί να εκφωνήσει λόγο στη... Βου¬λή. Ο Κωλέττης, τότε, του αποκρίθηκε ότι ευχαρίστως θα του έδινε την άδεια, φτάνει να πετούσε τα παλιόρουχα που φορούσε και να έβαζε άλλα της προκοπής.
Την άλλη μέρα ο Μανόλης παρουσιάστηκε στην πλατεία φορώντας τα ίδια ρούχα αλλά από την ανάποδη! Ο κόσμος τον κοιτούσε έκπληκτος κι εκείνος τους απήγγειλε τους παρακάτω στίχους που μοιάζουν με απάντηση στη νέα τάξη πραγμάτων του νεοσύστατου ελληνικού κράτους:

«Άλλαξε η Αθήνα όψη,
σαν μαχαίρι δίχως κόψη,
πήρε κάτι απ' την Ευρώπη
και ξεφούσκωσε σαν τόπι.
Άλλαξαν χαζοί και κούφοι
και μας κάναν κλωτσοσκούφι.
Άλλαξε κι ο Μανωλιός
κι έβαλε τα ρούχα αλλιώς».


Μια άλλη παροιμιώδης φράση που χρησιμοποιείται επίσης για να δηλώσει μια άνευ ουσίας αλλαγή είναι η απάντηση που έδωσε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στον Όθωνα, όταν εκείνος του ζήτησε τη γνώμη του για ένα νέο Υπουργείο που σχημάτισε και κατά μία άλλη εκδοχή για μία αλλαγή στο υπουργικό συμβούλιο. Λέγεται λοιπόν ότι ο Κολοκοτρώνης του απάντησε:

ΟΙ ΒΙΟΛΙΤΖΗΔΕΣ ΑΛΛΑΞΑΝ, Ο ΧΑΒΑΣ ΜΕΝΕΙ Ο ΙΔΙΟΣ


Σημ.: Η λέξη χαβάς έχει τουρκική προέλευση και σημαίνει μελωδία (σκοπός) τραγουδιού.

ΠΗΓΕΣ
1. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
2. Μπέρσου Α. (2007) Δέκα παροιμίες... σαν παραμύθια. Αθήνα: εκδ. Κέδρος
3. Γιάννης Bλαχογιάννης (1927) Iστορική Aνθολογία. Όπως βρέθηκε στο Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Λεξικό Παραθεμάτων και Αφορισμών ... [on line] www.snhell.gr
4. Μεγάλη εγκυκλοπαίδεια μικρών κειμένων [on line] http://www.pegas.gr
5. Ιστοσελίδα της Σέλλιανης: http://www.seliani.gr/Laikisofia.htm
6. Άσπρη λέξη [on line] http://www.asprilexi.com


Έχει επεξεργασθεί από τον/την Alex στις Τρι 1 Απρ - 17:17:15, 2 φορές συνολικά
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Ηετίων

avatar

Άντρας Αριθμός μηνυμάτων : 37
Ηλικία : 43
ΤΟΠΟΣ : Μαγνησία
Registration date : 17/11/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Πεμ 24 Ιαν - 15:55:43

Μπράβο άλεξ Smile
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://www.Toxolyros.gr
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Κυρ 27 Ιαν - 21:57:23

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΤΟΥΡΚΙΑ (ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ)

Το έκανε ανατολικό ζήτημα


Η φράση αυτή ξεκινάει από το άλυτο πρόβλημα του Αιγαίου Πελάγους και παλαιότερα και των Στενών. Ο Draulf υποστηρίζει, πως το «Ανατολικό ζήτημα» ξεκίνησε από την αναχώρηση των Τούρκων από την Ευρώπη και τις ασιατικές ακτές μετά το 18ο αιώνα, οπότε άρχισε η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Με τη φράση «Ανατολικό ζήτημα», περιγράφουμε μια κατάσταση που παρουσιάζει μεγάλη δυσκολία αλλά και στην οποία εμπλέκονται πολλοί.


Του έκανε τεμενά


«Τεμενάς» στην τουρκική γλώσσα σημαίνει χαιρετισμός. Χαιρετισμός όμως ανατολίτικος που περιέχει μεγάλη δουλοπρέπεια. Ο χαιρετισμός περιγράφεται ως σκύψιμο με το χέρι να κινείται από το στόμα στο στήθος και η φράση χρησιμοποιείται για κάποιον που συμπεριφέρεται με δουλοπρέπεια για να πετύχει το σκοπό του ή να γλιτώσει από κάποιον κίνδυνο.


Φάε, κουμπάρε, ελιές, καλό 'ν' και το χαβιάρι

Ο Αντρέας Λασκαράτος στο «Ιδού ο άνθρωπος» διηγείται το εξής: «Κουμπάρος έτυχε να ξενίζεται παρά κουμπάρου. Στο τραπέζι είχαν ελιές και χαβιάρι κι έδειχνε ότι θέλει να το καταπιεί όλο μόνος του. Έτσι ο σπιτάτος:
-Φάε, λέει, κουμπάρε, ελιές.
-Καλόν και το χαβιάρι, αποκρίθηκε ο ξένος.
Και από τότε έμεινε ο λόγος που συχνά χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει την τσιγκουνιά κάποιου.


Χέρι που δεν μπορείς να δαγκάσεις, φίλα το


Η φράση λέγεται πως ανήκει στον Ιωάννη Κωλέττη ο οποίος έχοντας ζήσει αρκετό διάστημα με την Αλή Πασά είχε μάθει να διαχειρίζεται τους αντιπάλους του. Έτσι όταν αργότερα έγινε πρωθυπουργός, και τορπίλισε εκείνους που του έκαναν τους φίλους αλλά ήταν εχθροί, κάποιοι οπαδοί του δυσαρεστήθηκαν. Κι εκείνος απευθυνόμενους σε αυτούς είπε: «Φίλοι μου, πολιτική σημαίνει, χέρι που δεν μπορείς να δαγκάσεις, φίλα το κι όταν μπορέσεις φάτο!»
Από τότε έμεινε η φράση αυτή και λέγεται για κείνους, που θέλουν να φτάσουν στο σκοπό τους με οποιοδήποτε άνομο τρόπο.


1. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
2. ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ, Ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια [on line]http://el.wikipedia.org/wiki
3. Καλογερόπουλος Στ., Διπλωματική Ιστορία, Εγκυκλοπαίδεια Πυρσού.


Έχει επεξεργασθεί από τον/την Alex στις Τρι 1 Απρ - 17:18:19, 1 φορά
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Τετ 30 Ιαν - 2:35:01

Πασάς έρχεται, δεν έρχεται δεσπότης

Λίγο πριν από τα 1680, ζούσε στην Αθήνα η Μαρία Αφεντούλη, μαζί με τον εικοσάχρονο μοναχογιό της Μιχαήλ. Μια μέρα ο Μιχαήλ της είπε ότι θα μπει στην υπηρεσία ενός πλούσιου και σημαντικού πασά της Θεσσαλονίκης. Η μητέρα ξεροκατάπιε και δε μίλησε. Λίγο αργότερα ο γιος της έφυγε για την Πόλη και εκεί, σιγά - σιγά, έγινε μεγάλος και τρανός. Οι Τούρκοι τον είχαν μη στάξει και μη βρέξει, επειδή αλλαξοπίστησε κι από χριστιανός που ήταν, έγινε δικός τους. Η δυστυχισμένη μητέρα μάθαινε τα μεγαλεία του, μα η πίκρα που αισθανόταν γι' αυτό, την έριξε στο κρεβάτι. Κάποια γειτόνισσα της έστειλε μήνυμα στο Μιχαήλ, ότι η μάνα του πεθαίνει. Εκείνος δεν έχασε καιρό, γιατί παρόλα αυτά, εξακολουθούσε να τη λατρεύει. Καβάλησε το άλογο του, πήρε μαζί του άφθονα δώρα και μερικούς σκλάβους και ξεκίνησε. Έπειτα από τρεις μήνες περίπου ταξίδι, έφτασε επιτέλους στην Αθήνα. Οι Τούρκοι έτρεξαν να τον υποδεχτούν με όλες τις τιμές και μια χανούμισσα πήγε στο σπίτι του, για ν' αναγγείλει στη μητέρα του το χαρμόσυνο γεγονός.
-Σήκω, κυρά μου, να δεις το γιο σου, που τον φέρνει κόσμος και ντουνιάς, της είπε. Έγινε πασάς!...
Κι η γριά, κουνώντας το κεφάλι με πίκρα, αποκρίθηκε:
-Τι να σηκωθώ να δω; Πασάς έρχεται, δεν έρχεται Δεσπότης!...


Κάθε πρώτη του μηνός, για δεσπότης, για φανός

Η φράση κρατάει από τα αρχαιότατα χρόνια και σχετίζεται με τη συνήθεια των προληπτικών κάθε πρωτομηνιά να επιδιώκουν ποδαρικό στο σπίτι ή στο μαγαζί τους από άτομο που θεωρούν «γουρλή». Στην εποχή του Ομήρου υπήρχε η παράδοση, κάθε πρώτη Σεπτεμβρίου, να βγαίνουν οι παρθένες ντυμένες στα λευκά και να επισκέπτονται τα φιλικά σπίτια πριν από κάθε άλλον. Στο Βυζάντιο, κάθε πρώτη του μηνός, όλα τα σπίτια καλούσαν τους παπάδες, για να τους κάνουν αγιασμό και καλό ποδαρικό. Μια συνήθεια δηλαδή που δεν έχει εγκαταλειφθεί από όλους σήμερα. Αυτή η πρόληψη, λοιπόν, διακατείχε και τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες, τους οποίους τα ξημερώματα κάθε πρωτομηνιάς επισκεπτόταν πρώτος απ΄ όλους και αυτοπροσώπως ο ίδιος ο Πατριάρχης. Όμως, όταν καμιά φορά, ο Πατριάρχης ήταν άρρωστος έστελνε το Δεσπότη, που κρατούσε αναμμένο φανάρι.
Απ' αυτή, τη συνήθεια γεννήθηκε και η παροιμιακή φράση, που τη λένε για εκείνους, που συνηθίζουν να πηγαίνουν πρωτομηνιάτικα να ζητήσουν δανεικά χρήματα.


Ο παπάς ευλογάει πρώτα τα γένια του

Είναι μια φράση που χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να αναφερθούμε σε ανθρώπους συμφεροντολόγους, με ιδιοτελείς σκοπούς. Γεννήθηκε από την παρατήρησε των πιστών πώς όταν αρχίζει η λειτουργία ο παπάς «Ευλογητός ο θεός...», κάνει το σταυρό του και μετά από συνήθεια, βάζει το χέρι του στο στήθος, εκεί όπου καταλήγουν και τα γένια του. Ο λαός, λοιπόν, νομίζει πως με την κίνηση αυτή, ο παπάς ευλογάει και τα γένια του.


Αλλού με τρίβεις, δέσποτα, κι αλλού 'χω γω τον πόνο

Κάποτε, σύμφωνα με την παράδοση, μια γυναίκα αγάπησε με πάθος έναν καλόγερο, αλλά από ντροπή δεν τολμούσε να του το πει ευθέως. Μια μέρα, λοιπόν, έκανε πως ήταν άρρωστη και πως πονούσε η πλάτη της. Έτσι παρακάλεσε τον καλόγερο, μια και ήταν μόνη, να την τρίψει, για να της φύγει ο πόνος. Ο καλόγερος, απονήρευτος, την έτριβε αρκετή ώρα στην πλάτη. Τότε εκεί¬νη έχασε την υπομονή της και του το είπε: «Αλλού με τρίβεις, δέσποτα, κι αλλού 'χω γω τον πόνο». Από τότε έμεινε η φράση να χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις που θέλουμε να υποδηλώσουμε ότι η αιτία των πραγμάτων είναι διαφορετική απ΄ αυτή που φαίνεται.


Άλλου παπά ευαγγέλιο

Η έκφραση προέρχεται από μια ιστορία που συνέβη κάποτε στο νησί … των τρελλών. Κάποτε, λοιπόν, ένας παπάς που λειτουργούσε σε ένα χωριό της Κεφαλονιάς, κλήθηκε να λειτουργήσει σ΄ ένα άλλο επειδή ο δικός τους παπάς ήταν άρρωστος πολύ καιρό. Πήγε ο δύστυχος αλλά εκεί τα έχασε! Στο δικό του Ευαγγέλιο, μια και ήταν αγράμματος, είχε βάλει δικά του σημά¬δια κι έτσι κατάφερνε να το λέει. Εκεί όμως, στο ξένο Ευαγγέλιο, δεν υπήρχαν τα σημάδια, αφού ο παπάς του χωριού ήταν μορφω¬μένος. Άρχισε, λοιπόν, να λέει το Ευαγγέλιο που λέγεται την Κυριακή του Ασώτου. Τότε κάποιος από τους πιστούς του φώναξε! «Τι μας ψέλνεις εκεί παπά; Αυτό δεν είναι το σημερινό Ευαγγέλιο...».
-Εμ. Τι να κάνω; απάντησε αυτός. «Αυτό είναι άλλου παπά - Ευαγγέλιο».
Η φράση χρησιμοποιείται συχνά όταν δεν θέλουμε να σχολιάσουμε ένα θέμα.


Αλλού ο παπάς, αλλού τα ράσα

Η έκφραση είναι από τις πιο συνηθισμένες στις ελληνικές παραδόσεις. Λέγεται όταν κάποτε ήταν ένας παπάς που είχε ένα κτηματάκι μακριά από την ενορία του και πήγαινε μόνος του και το όργωνε. Όταν πήγαινε, λοιπόν, και άρχιζε το όργωμα, άφηνε τα ράσα του στην εκκλησία, για να μη σκονιστούν, φόραγε τα παλιά του ρούχα και πήγαινε στο κτήμα. Όταν τέλειωνε τη δουλειά στο κτήμα, γύριζε στην εκ¬κλησία και ξανάβαζε τα ράσα του. Και οι ενορίτες του, βλέποντας να κρέμονται τα ράσα στο στασίδι, έλεγαν: «αλλού ο παπάς και αλλού τα ράσα του».


Καβάλα παν στην εκκλησιά, καβάλα προσκυνάνε

Η φράση αυτή προέρχεται από τα κλέφτικα τραγούδια που πέρα από το ότι εξυμνούσαν τις πολεμικές αρετές των ηρώων του αγώνα, περιέγραφαν και διάφορες πτυχές από τη δύσκολη ζωή τους στα βουνά. Το συγκεκριμένο δημοτικό τραγούδι είναι γραμμένο για τους Κολοκοτρωναίους και εξυμνεί την αίγλη τους, πριν από τη σουλτα¬νική διαταγή και τον αφορισμό του Πατριάρχη (1806), που καλούσαν Μουσουλμά¬νους και Χριστιανούς να διώξουν του Κολοκοτρωναίους από το Μωριά και να τους εξοντώσουν.
Σήμερα είναι τ' Αϊ Γιαννιού, σήμερ' αλλάζει ο χρόνος
σήμερα στα Καλάβρυτα γίνεται πανηγύρι
μαζεύτηκαν τρεις αρχηγοί και τρεις καπεταναίοι
Ζαΐμης και Πετημεζάς και ο Κολοκοτρώνης
συμβούλιο εκάνανε, την Πάτρα για να πάρουν
να σβήσουν όλη την Τουρκιά, μαζί με τα τζαμιά τους.
…………………………………………………………….
Λάμπουν τα χιόνια στα βουνά κι ο ήλιος στα λαγκάδια
έτσι λάμπει κι η κλεφτουριά οι Κολοκοτρωναίοι
πόχουν τ’ ασήμια τα πολλά τις ασημένιες πάλες
καβάλα παν στην εκκλησιά, καβάλα προσκυνάνε
νοπού δεν καταδέχονται τη γη να την πατήσουν
καβάλα παίρν' αντίδερο απ' του παπά το χέρι
καβάλα βγήκαν κι έκατσαν στης εκκλησιάς την πόρτα
κι εκεί τους ήρθε η γραφή πικρή φαρμακωμένη
κι απόξω λέει τ' απόγραμμα και μέσα λέει το γράμμα
τ' αδέρφια σας σκοτώθηκαν στης Αιμιαλούς τ' αμπέλι
τους πρόδωσ' ο καλόγερος από το μοναστήρι.
Αστέ παιδιά να φύγουμε στον τόπο μας να πάμε
γιατί μας πλάκωσε η Τουρκιά, οι Αρβανιταράδες.
Λάμπει ο ήλιος στα βουνά λάμπει και στα λαγκάδια
λάμπει και στ' Αρκουδόρεμα στο δόλιο Λιμποβίσι
όπου 'ν' οι κλέφτες οι πολλοί οι Κολοκοτρωναίοι
πώχουν τ' ασήμια τα πολλά και τα πολλά τσαπράζια
καβάλα παν' στην εκκλησιά καβάλα προσκυνάνε
καβάλα παίρν' αντίδερο απ' του παπά το χέρι
καβάλα βγήκαν κι έκατσαν στο μαρμαρένιο αλώνι
κι ο Θοδωράκης μίλησε και λέει του Αντώνη
Ξήγα μ' Αντώνη τ όνειρο τι 'ναι κακό για μένα
Θελό ποτάμι πέρασα και πέρα δεν εβγήκα
και μου 'πεσε το φέσι μου κι η φούντα του σπαθιού μου
Στέκετ' Αντώνης και του λέει και τ όνειρο ξηγάει
Τ' αδέρφια σου σκοτώθηκαν στης Αιμιαλούς τ αμπέλια
τους πρόδωσ' ο καλόγερος από το μοναστήρι.


Η έκφραση αυτή τα τελευταία χρόνια συνηθίζεται να χρησιμοποιείται για τους Έλληνες οδηγούς που δεν εγκαταλείπουν ποτέ το αυτοκίνητό τους!



1. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
2. Πολίτης Ν. (1994) Παραδόσεις Α΄. Αθήνα: εκδ. Γράμματα
3. Πολίτης Ν. (1994) Παραδόσεις Β΄. Αθήνα: εκδ. Γράμματα
4. Πολίτης Ν. Παροιμίες. Α' τόμ., σελ. 570- Πύργου παρά Π. Λιναρδάκη- Κεφαλληνίας παρά Σ. Παγώνη κλπ.).
5. http://arcadia.ceid.upatras.gr/arkadia/culture/music/kleftiko.htm


Έχει επεξεργασθεί από τον/την Alex στις Τρι 1 Απρ - 17:21:14, 2 φορές συνολικά
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Πεμ 31 Ιαν - 1:53:47

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΣΚΑΝΔΑΛΟ-ΛΟΓΙΕΣ
Της Κοινωνίας

Σκάνδαλο: Στην αρχαία ελληνική σκανδάληθρο ονομαζόταν το ραβδί ή το ξύλο της παγίδας, πάνω στο οποίο βάζανε το «δέλεαρ» (δόλωμα) ώστε όταν το άγγιζε το ζώο να έπεφτε και να παγιδευόταν. Από αυτή την έννοια έφτασε το σκάνδαλο να σημαίνει το εμπόδιο, που έμπαινε σκόπιμα, για να πέσει κάποιος στην παγίδα. Μεταγενέστερα έπεσε στη σημερινή της έννοια η λέξη. Η λέξη σκανδάληθρο χρησιμοποιείται και από τον Αριστοφάνη (Αχαρν. 687).

Βρώμα και δυσωδία:Η έκφραση χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια κατάσταση, ανήθικη και απαράδεκτη ή ένα άτομο ασεβές και πρόστυχο (Guarda e passa) και προέρχεται από παρερμηνεία της φράσης «σκωλήκων βρώμα και δυσωδία» που περιλαμβάνεται στη νεκρώσιμη ακολουθία. Μόνο που εκεί η λέξη «βρώμα» σημαίνει «βρώση».

Σημεία των καιρών: Η αρχή της έκφρασης, όσο και της σημασίας της, είναι στις αρχαιότατες «διοσημίες» δηλαδή τα σημεία του θεού Δία. Τα σημεία αυτά, που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν και τέρατα, αφορούσαν σε μετεωρολογικά φαινόμενα, όπως θύελλες, αστραπές, βροντές, εκλείψεις του ήλιου και της σελήνης, διάττοντες, μετεωρόλιθοι κλπ. Συγγενική έκφραση είναι και οι «οιωνοί». Ο οιωνός ήταν σαρκοφάγο ζώο (όρνιο) («Αιγύπτιος = γύπας, μεγάλος οιωνός»). Η έκφραση «σημεία των καιρών» απαντά και στην Καινή Διαθήκη (Ματθ. ΙΣΤΊ-3).

Ανακατωμένος ο ερχόμενος: Η φράση αυτή είναι μια παρωδία του Ευαγγελικού ρητού που επαναλαμβάνεται στο τέλος της λειτουργίας «Ευλογημένος ό ερχόμενος εν ονόματι κυρίου» (Ματθ. Κα', 9 Κγ', 39 Μαρκ. Ια', 9 Λουκ. Ιγ', 35, Ιθ', 38. Ιωάνν. 16', 13) και χρησιμοποιείται όταν υπάρχει μεγάλη σύγχυση σε μια υπόθεση.

Ανάστα ο θεός - Έγινε το σώσαι: Στην πρώτη Ανάσταση, στη λειτουργία του Μεγάλου Σαββάτου, λέει ο παπάς: «Ανάστα ο θεός, κρίνων την γην» και αρχίζουν να κτυπούν οι καμπάνες και να προσέρχονται οι πιστοί μ' όλο το θόρυβο που κάνουν την ώρα που μαζεύονται. Τη φράση τη χρησιμοποιούμε, όταν θέλουμε να πούμε πως γίνεται μεγάλος θόρυβος και φασαρία.

Ο χορός καλά κρατεί: Η φράση αυτή έχει την προέλευσή της από ένα ποίημα του Γ. Σουρή, που το διαβάζουμε στο περιοδικό του «Ρωμηός» του 1897 και που, κατά κάποιο τρόπο, επιτίθεται προς την τότε βασίλισσα Όλγα, γιατί αυτή σαν Ρωσίδα εκδήλωνε με κάθε τρόπο τη συμπάθεια της προς την πρώην πατρίδα της, τη στιγμή, μάλιστα, που η Ελλάδα, την εποχή εκείνη, της έλεγε ότι ακολουθεί εχθρική πολιτική. Το ποίημα έχει έτσι:
«Μιας κυράς μας το μωρό
είναι άρρωστο βαριά.
Κι αυτή πάει σε χορό
για να βρει παρηγοριά.
Κι αν αρρώστησε και τι;
κι ο χορός καλά κρατεί.
Το μωρό βογγά και ρέβει
με κατάχλωμη θωριά
κι η μαμάκα του χορεύει
για να βρει παρηγοριά.


Της ΚυβέρνοΒουλής


Έγινε το πρώτο βήμα: Πολλές φορές στις συζητήσεις μας σήμερα μεταχειριζόμαστε τη φράση: «Κι έγινε το πρώτο βήμα» ή το τάδε Κράτος «έκανε το πρώτο βήμα προς συνεννόηση». Ποιος είπε πρώτος τη φράση αυτή;
Σύμφωνα με το θρύλο το έτος 250 μ.Χ. ο επίσκοπος Παρισιού Άγιος Διονύσιος, αποκεφαλίσθηκε κατά το διωγμό του Ουαλεριανού. Μετά τον αποκεφαλισμό του, πάντα σύμφωνα με το θρύλο, πήρα το κεφάλι του ανά χείρας και βάδισε. Πολλά χρόνια αργότερα κάποιος διηγήθηκε το θρύλο αυτό σ΄ ένα κοσμικό σαλόνι του Παρισιού, μπροστά στην μαρκησία Μαρία Ντεφάν, η οποία ήταν γνωστή για την ακολασία της αλλά και για το πνεύμα της.
-Μα πώς μπορεί να περπατάει χωρίς κεφάλι; ρώτησε μια νεαρή δεσποινίδα.
-Σε όλα τα ζητήματα, της απάντησε η Μαρία Ντεφάν, η δυσκολία βρίσκεται στο πρώτο βήμα. Ύστερα όλα είναι εύκολα.

Δεν ξέρει τίποτα για το φόνο: Η πλέον συνήθης υπεράσπιση του κατηγορούμενου για ένα φόνο είναι από τον ίδιο. Τις περισσότερες φορές κανείς κατηγορούμενος δεν αποδέχεται την ενοχή του. Η έκφραση, έγινε παροιμιώδης μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια. Τότε πολλοί χωρικοί ξεκίνησαν να πάνε στο Ναύπλιο και σε όσους τους ρωτούσαν που πηγαίνουν εκείνοι αποκρίνονταν: «δεν ξέρεις τίποτα για το φόνο;». Τα

Δια τον φόβον των Ιουδαίων: Η φράση αυτή χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να τονίσουμε ότι η πράξη μας δεν πρέπει να γίνει γνωστή, δεν πρέπει να μας καταλάβουν. Προέρχεται από το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο (Ζ. 13, ΙΘ. 38, Κ. 19)

Έγινε της κακομοίρας ή Θρήνος, κλαυθμός και οδυρμός: Σε περίπτωση που μας συμβεί κάτι πολύ άσχημο, χρησιμοποιούμε μια από τις δυο εκφράσεις. Ειδικότερα η πρώτη έκφραση χρησιμοποιείται για μεγάλους καυγάδες (μεταξύ βουλευτών, γυναικών, κ.ά). Η δεύτερη έκφραση προέρχεται από τις Γραφές και συγκεκριμένα από την Καινή Διαθήκη- Ματθ. Β' 18- και περιγράφει τις αντιδράσεις των μητέρων των σφαγιασθέντων από τον Ηρώδη βρεφών.

Εν κρύπτω και παραβύστω: Με τη φράση αυτή εκφράζουμε ότι μια πράξη γίνεται με ιδιαίτερη μυστικότητα. Στην αρχαία ελληνική η λέξη «παράβυστος» σήμαινε επιπλέον και το χώρο του δικαστηρίου που ήταν κλειστός και μυστικός -Παυσανίας 1,28,8

Τα κάνατε πλακάκια: Χρησιμοποιούμε την έκφραση όταν θέλουμε να πούμε πως, δύο άνθρωποι έχουν συμφωνήσει ώστε να μη φανεί τίποτε απ΄ όσα τους κατηγορούν. Οι εκδοχές για την προέλευσή της είναι δύο. Σύμφωνα με την πρώτη δύο άνθρωποι «κολλάνε» σαν πλακάκια, δηλαδή χωρίς κανένα κενό. Άλλοι λένε, πως η έκφραση προέρχεται από το παιχνίδι της τράπουλας, «πλακάκια». Δύο συμπαίχτες τα κανονίζουν έτσι τα κοψίματα των χαρτιών (στα πλακάκια κόβουν πολλές φορές και όποιος έχει το μεγαλύτερο ή το ίδιο -ανάλογα τη συμφωνία- κερδίζει), ώστε να χάνει πάντοτε ο τρίτος συμπαίχτης τους.

Ανφάν γκατέ: Έκφραση γαλλική (enfant gate) που σημαίνει παραχαϊδεμένο παιδί και κατ΄ επέκταση πλουσιόπαιδο. Υπονοούμε την εκλεκτή μερίδα. Στην αγγλική, η αντίσοιχη έκφραση είναι χάι λάιφ (high life).

Από μουλωχτά σκυλιά να φοβάσαι: Η φράση χρησιμοποιείται για να δείξει την επικινδυνότητα ανθρώπων που δεν μιλούν, δεν φαίνονται, δεν συμμετέχουν σε υποθέσεις. Τη χρησιμοποιούσε και αυτήν ο Ιωάννης Κωλέττης ο οποίος πίστευε πώς όσο ανόητοι είναι αυτοί που μιλούν πολύ, τόσο επικίνδυνοι κι εκείνοι που σιωπούν.


Του Γενικού

Απ' όνων εφ' ίππους: Πρόκειται για αρχαία παροιμία που λέγεται για εκείνους που βρέθηκαν ξαφνικά σε ύπατα αξιώματα αλλά και για εκείνους που πλούτισαν απροσδόκητα.

Αλαζονεία εμπόδιον σοφίας: Απόφθεγμα που αποδίδεται σε έναν από τους 7 σοφούς τον Βίαντα τον Πρινέα.

Ο κλέφτης και ο ψεύτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται: Παροιμία, που χρονολογείται από την αρχαιότητα και συγκεκριμένα από τον Β΄ Ολυνθιακό του Δημοσθένη. Χρησιμοποιείται για να δείξει το εφήμερο της συγκάλυψης της κλεψιάς και της ψευτιάς.

Ό,τι πράξεις θα εισπράξεις: Παροιμία που χρονολογείται επίσης από την αρχαιότητα (Αρίσταρχος ο Γραμματικός) ενώ εννοιολογικά συγγενεύει με άλλες όπως «Μάχαιραν έδωσες μάχαιραν θα λάβεις». Η φράση φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε κατά τη δολοφονία του φιλικού Γαλάτη, ο οποίος λίγο πριν την Επανάσταση πρόδωσε το μυστικό. Τότε κάποιο Φιλικοί βγήκαν βόλτα μαζί του και πριν τον εκτελέσουν αναφέρεται ότι του είπαν τη συγκεκριμένη φράση.

Ατζαμής:Η λέξη είναι αραβική και σημαίνει «μη Άραβας». Οι Τούρκοι ονόμαζαν «Ατζεμιστάν», την Περσία χώρα δηλαδή των Ατζέμηδων, αυτών που ήταν αμόρφωτοι, άπειροι, και άξιοι περιφρόνησης. Στην ελληνική εννοείται ο αδέξιος άνθρωπος. Στα χρόνια της Επανάστασης έτσι ονομάστηκε ένας αδέξιος στους «τειχοπηδημούς» Αθηναίος, ακόμη κι όταν αυτός άρχισε να επιδεικνύει εξαιρετικές σκοπευτικές ικανότητες. Κατά την πολιορκία της Ακρόπολης μάλιστα κάθε σφαίρα που πετύχαινε το στόχο της ήταν «του ατζαμή».

Τον έπιασαν στα πράσα: Όταν η η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα, κάποιος Θεόδωρος Καρράς είχε μια συμμορία που ρήμαζε και κατατρόμαζε τον κόσμο, παρά τις προσπάθειες της αστυνομίας να τους συλλάβει. Στην Κολοκυνθού (Περιστέρι-Κηφισός) ζούσε εκείνα τα χρόνια ο παπά - Μελέτης, που έλεγαν ότι είχε φλουριά με το τσουβάλι. Στην περιοχή όπως είναι γνωστό υπήρχαν μέχρι τα χρόνια της Κατοχής περιβόλια. Εκεί ζούσε ο παπά Μελέτης που κατά γενική παραδοχή είχε τσουβάλια τα φλουριά. Όμως παρά την ηλικία του ο παπά Μελέτης φημιζόταν για τη σωματική του δύναμη που ήταν τέτοια ώστε να κοιμάται μόνος του στο σπίτι του στα περιβόλια. Έτσι μια νύχτα που ο Καρράς αποφάσισε να χτυπήσει το σπίτι του παπά Μελέτη το μόνο που κατάφερε είναι να τον σβερκώσει ο χειροδύναμος γέρος που αλλού; Μέσα στα πράσα!

Βούκινο: Η έκφραση χρησιμοποιείται όταν ένα μυστικό έχει κοινοποιηθεί και προέρχεται από το ηχητικό όργανο των αρχαίων Ελλήνων «βυκάνη» ή «βούκινο». Οι Βυζαντινοί είχαν κάτι ανάλογο με τη σάλπιγγα (λατιν. buccina), που τη χρησιμοποιούσαν, για να μεταδώσουν ειδήσεις ή διαταγές στο ναυτικό και το στρατό. Στην αρχή το κατασκεύαζαν με κογχύλη (ομώνυμο), αργότερα από ξύλο, χαλκό ή κέρατο βοδιού. Έτσι αρκετοί θεωρούν τη λέξη «βούκινο» ότι προέρχεται όχι από το λατινικό buccina, αλλά από τη λέξη βόδι είτε λόγω του κέρατου είτε επειδή ο ήχος του μοιάζει με το μηκυθμό του.

Ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει: Η φράση αυτή, είναι άγνωστης προέλευσης, ωστόσο η ορθόδοξη εκκλησία επιτρέπει στους άρρωστους και στις λεχώνες να μη νηστεύουν. Οι Ρώσοι πάλι, λένε: «Τον οδοιπόρο ο θεός συγχωρεί».


Έχει επεξεργασθεί από τον/την στις Πεμ 31 Ιαν - 1:57:50, 2 φορές συνολικά
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Πεμ 31 Ιαν - 1:54:50

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΣΚΑΝΔΑΛΟ-ΛΟΓΙΕΣ
Της ιδιαιτέρας


Εξώλης και Προώλης: Φράση που χρησιμοποιείται για γυναίκα που θεωρείται κοινωνικά ξοφλημένη. Προέρχεται από τα ρήμα όλλυμι, ολλύω, δηλαδή καταστρέφω, φονεύω και το ρήμα Χρησιμοποιήθηκε από τον Δημοσθένη και από τον Αριστοφάνη στην «Ειρήνη» ως «εξώλης, απόλοιο».

Αποδιοπομπαίος τράγος - Κάθαρμα: Η φράση έχει τις ρίζες της σε Ιουδαϊκό έθιμο προερχόμενο από τον αιγυπτιακό πολιτισμό, σύμφωνα με το οποίο ο αρχιερέας σε τελετή έχοντας δύο τράγους τον έναν τον θυσίαζε και τον άλλον τον άφηνε στην έρημο αφού του επέρριπτε όλα τα αμαρτήματα της φυλής. Η επιλογή γινόταν με κλήρο. Οι αρχαίοι Έλληνες έκαναν το ίδιο με το Κάθαρμα δηλαδή εκείνον τον πολίτη (συνήθως κοινωνικά μη αποδεκτός) που θυσίαζαν σε περιπτώσεις επιδημιών ώστε να εξαγνισθούν: «καθ΄ άρματα». Αργότερα χρησιμοποιούσαν ζώα.

Εξιλαστήριο θύμα: Έκφραση που χρησιμοποιείται για ανθρώπους που τους επιρρίπτεται ευθύνη ή καταδικάζονται για να μην αποκαλυφθούν άλλοι. Επίσης, με θυσία οι αρχαίοι Έλληνες προσπαθούσαν να εξευμενήσουν τους θεούς. Σαν «εξιλαστήριο θύμα» χαρακτηρίστηκε και ο Ιησούς

Του Κουτρούλη το πανηγύρι - Του Κουτρούλη ο γάμος – Συγύρισμα - Της κρέμασαν κουδούνια: Κατά τη διαπόμπευση κουρεύανε εκείνον που είχε «αμαρτήσει», δηλαδή τον έκαναν «κουτρούλη» (κούτρα=κεφάλι) κι ύστερα τον περιέφεραν στους δρόμους και τις πλατείες της Πόλης. Από όπου περνούσε γινόταν ένα πραγματικό πανδαιμόνιο: χτυπούσαν τενεκέδες, πετούσαν σάπια φρούτα και λεμόνια, τους κρεμούσαν κουδούνια, χτυπούσαν καμπάνες, κ.ά. Ο διασυρμός αυτός λεγόταν και «συγύρισμα» (συν+γυρίζω), ενώ τον τριγυρνούσαν χορεύοντας με μαντήλια σαν σε γάμο. Σε μερικά μέρη της Θράκης, «συγυρισμένη» λέγεται η άτιμη γυναίκα. Επίσης και η απειλή: «έννοια σου κι εγώ θα σε συγυρίσω» έχει την αρχή της από τη διαπόμπευση. Η εκδοχή αυτή θεωρείται επικρατέστερη και έγινε γνωστή από το ομώνυμο θεατρικό έργο (κωμωδία) του Αλέξανδρου Ραγκαβή.
Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή ο ιππότης Ιωάννης Κουτρούλης, (Μεθώνη, 4ος αι.) συζούσε παράνομα με μια γυναίκα που είχε εγκαταλείψει τον άνδρα της, περισσότερο από 15 χρόνια και η εκκλησία δεν έδινε άδεια γάμου. Όταν κάποτε η εκκλησία υποχώρησε ο γάμος έγινε και ήταν τέτοιο το ξεφάντωμα που ονομάστηκε «του Κουτρούλη ο γάμος» ή «Του κουτρούλη το πανηγύρι».


Των Δημοσιογράφων


του ΤΡοΜΑΚτικού
Ζούγκλα: Η λέξη Ζούγκλα είναι γαλλική ή αγγλική, jungle, και προέρχεται από την ινδική djangala, που σημαίνει «ευρεία έκταση». Ο νόμος στις ζούγκλες υπαγορεύει ότι το ένα ζώο σκοτώνει και τρώει τον άλλο. Έτσι καθιερώθηκε να λέμε «ζούγκλα», όταν κάτι γίνεται πρωτόγονα, άγρια.

Από μηχανής θεός: Με τη φράση αυτή χαρακτηρίζουμε ένα γεγονός, που με την απροσδόκητη εμφάνιση του, δίνει μια λύση ή μια νέα εξέλιξη σε περίπτωση αμηχανίας ή διλήμματος. Έχει την προέλευσή της στην αρχαία τραγωδία όπου εμφανιζόταν ένας από τους θεούς να δώσει τη λύση όταν τα πράγματα εξελίσσονταν άσχημα για τον πρωταγωνιστή. Η εμφάνισή του γινόταν σε ειδικό μηχάνημα (από το επάνω ή το κάτω μέρος της σκηνής) ώστε να μην χάνει την αίγλη του και να προκαλεί δέος.

Και οι τοίχοι έχουν αυτιά: Ο αρχιτέκτονας Ναρσής στενός φίλος του Λέοντα του Σγουρού, όταν ο τελευταίος πολεμούσε τους Φράγκους από τον Ακροκόρινθο του έχτισε ισχυρά τείχη τα οποία είχαν και ένα επιπλέον πλεονέκτημα. Σε ορισμένα σημεία, τοποθέτησε μερικούς μυστικούς σωλήνες από κεραμόχωμα, που έφταναν, χωρίς να φαίνονται, ως κάτω στα υπόγεια, τα οποία χρησίμευαν για φυλακές. Όταν κανείς, λοιπόν, βρισκόταν πάνω στις επάλξεις του πύργου, από κει ψηλά μπορούσε ν' ακούσει από μέσα από τους σωλήνες, ό,τι λεγόταν από τους αιχμαλώτους, που ήταν κλεισμένοι εκεί. Ήταν, να πούμε, ένα είδος «μικρόφωνου» της εποχής του που ονομαζόταν «Ωτίο». Με τη φράση αυτή τελειώνει η όπερα «Φιντέλιο» του Μπετόβεν. Η φράση αποτελούσε επίσης σύνθημα των αντιβασιλικών για να φυλάγονται από τους Βαυαρούς μετά από το εξής περιστατικό: Σ' ένα από τα μουσικά απογευματινά που έδινε η Αμαλία, σύζυγος του Όθωνα, έπαιξε πιάνο και τραγούδησε η ανιψιά του Κωλέττη, που είχε σπουδάσει στην Ευρώπη. Τελειώνοντας, λοιπόν, το τραγούδι με τη φράση: «έχουνε και οι τοίχοι αυτιά».
Σύμφωνα με μια παλαιότερη εκδοχή ο Βύζας, ιδρυτής του Βυζαντίου, έχτισε τείχη με τη θαυμαστή ιδιότητα ο ήχος να μεταβιβάζεται από πύργο σε πύργο ενώ ο ένας από τους Πύργους που ήταν του Βύζαντα και ονομαζόταν Ηρακλής είχε την ιδιότητα να μεταβιβάζει ότι έλεγαν οι εχθροί έξω από τα τείχη!

Τον κάρφωσα: Σε κάποιους πολιτισμούς, τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι έπαιρναν εκδίκηση με το κάρφωμα, δηλαδή μια πράξη που γινόταν συνήθως από μάγισσες που τρυπούσαν με καρφίτσες διάφορα σημεία ενός ομοιώματος του ανθρώπου που ήθελε να εκδικηθεί κάποιος ( το γνωστό μας βουντού). Το καρφωμένο ομοίωμα το έθαβαν ή το έκρυβαν στο σπίτι του σπιτιού του «καρφωμένου». Στην αρχαία εποχή η εκδίκηση που γινόταν με την αναγραφή διαφόρων αφορισμών σε μια πλάκα ονομαζόταν «κατάδεσμος». Η πλάκα αυτή επίσης θαβόταν.


του ΘΕΜατικού
Πόθεν έσχες: Θεσμός που αφορά στην αιτιολόγηση των εσόδων ο οποίος χρονολογείται από την αρχαία Αίγυπτο. Επί βασιλείας του Άμασι σε περίπτωση που αυτό ήταν αδύνατο επιβαλλόταν η θανατική ποινή (Ηρόδοτος Β' 177). Ο νόμος πρέπει λογικά να μεταφέρθηκε στην Αίγυπτο από την Αθήνα (Περί αργίας, Σόλων, Δράκων), λόγω φιλίας του Σόλωνα και του Άμασι αλλά και επειδή ο Άμασις βασίλευσε μετά το Σόλωνα. Ο θεσμός υπήρχε και στην αρχαία Ρώμη ενώ στην Ελλάδα πρωτοεμφανίσθηκε σε πρόταση νόμου το 1925, στην Δ' Εθνοσυνέλευση, από το βουλευτή Μοσχούλα και με μια άλλη ίδια πρόταση νόμου: «περί ειδικής εξετάσεως όλων των από 15 Δεκεμβρίου 1923 κυβερνήσεων». Αλλά και οι δύο προτάσεις δεν γίνηκαν δεκτές, γιατί θα ήταν δύσκολος ο έλεγχος στην εφαρμογή του καταγράφοντας τα περιουσιακά κλπ. στοιχεία όχι μόνο των πολιτικών, αλλά και των Δημοσίων Υπαλλήλων και ακόμη των ιδιωτών. Γενική μελέτη πάνω στην αρχή του «Πόθεν έσχες» δημοσίευσε από το 1910 ο Ν. Δημητρακόπουλος στο περιοδικό «Δίκαιον» (10 Ιανουαρίου 1910). Τη φράση την έκανε πιο γνωστή ο Χαρίλαος Τρικούπης, που ζήτησε να εφαρμοστεί το «Πόθεν έσχες».

Αν δε λαδώσεις, δεν κάνεις δουλειά: Δηλαδή αν δεν δωροδοκήσεις, δεν θα πετύχεις τη δουλειά σου. Η φράση προέρχεται από το λάδωμα των τροχών οι οποίοι δεν δούλευαν χωρίς αυτό.

Πέτυχε λαβράκι: Έκφραση που χρησιμοποιείται για να περιγράψει δημοσιογραφική επιτυχία. Η φράση προέρχεται από το νόστιμο ψάρι λαβράκι, που όμως δεν είναι εύκολο το ψάρεμά του. Επίσης ψαρεύεται πιο εύκολα στα θολά νερά.

Κίτρινος Τύπος: Έκφραση που χρησιμοποιείται για χαρακτηρίσουμε ένα ανήθικο δημοσίευμα. Χρονολογείται από το 1890 όταν η εφημερίδα του Πούλιτζερ «Κόσμος της Ν. Υόρκης» δημοσίευε σε συνέχειες τις περιπέτειες ενός μάγκα πιτσιρικά με τεράστια αυτιά που φορούσε ένα ψηλό καπέλο κι ένα κουστούμι κίτρινο (δημιουργός: Ούτκαλφ). Από αυτό πήρε και το όνομά του «κίτρινο παιδί». Επειδή οι χιουμοριστικές περιπέτειες του μικρού ήταν σκανδαλώδεις άρχισε να δημοσιεύει παρόμοια θέματα και αργότερα ένα επίσης κίτρινο παιδί από τον ίδιο τον Ούτκαλφ, ο αντίπαολος του Πούλιτζερ, Χιρστ. Εν μέσω ενός λυσσαλέου λαϊκίστικου πολέμου μια τρίτη εφημερίδα, η Νιου Γιόρκ Πρες, καυτηρίασε την κατάσταση με ένα άρθρο του υπό τον τίτλο «το κίτρινο παιδί» χαρακτηρίζοντάς την «κίτρινο τύπο».

των ΤΗΛΕοπτικών
Καλύτερα να μας ακούν, παρά να μας βλέπουν: Φράση συμβουλευτική του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, προς του καπεταναίους του, να αποφεύγουν τους Φιλέλληνες που ήθελαν διακαώς να τον γνωρίσουν.

Κουλουβάχατα: Παραφθορά της αραβικής λέξης «κουλουμβάχατα» (kullu – wahad) που σημαίνει «μπέρδεμα» , «άνω κάτω». Είναι η λέξη Αραβική κάπως παραφθαρμένη.

Ομηρικοί καβγάδες: Είναι φράση που γεννήθηκε από τον λεπτομερειακό και παραστατικό τρόπο των ηρώων των επών του Όμηρου, λίγο πριν την κονταρομαχία.

Όπου φτύνουν πολλοί μαζί, κυλάει ποτάμι: Η φράση ανήκει στον καπετάνιο των Μεσογειτών (Αττική) Γιάννη Ντάβαρη, ο οποίος μάλιστα λέγεται ότι χρησιμοποίησε αντί για το ρήμα φτύνω το ρήμα ουρώ! Η φράση χρησιμοποιήθηκε από τον νεαρό καπετάνιο, λίγο πριν την έκρηξη της Επανάστασης, για να δείξει πόσο ισχυροί μπορούν να γίνουν εάν είναι ενωμένοι.

ΠΗΓΕΣ
1. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
2. Άμασις: http://en.wikipedia.org/wiki/Amasis
3. Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών http://www.ekebi.gr/1935/detail.asp?ID=372
4. Βίας Πριηνεύς: el.wikipedia.org/wiki/Βίας - 26k
5. Κίτρινος Τύπος: http://www.skai.gr/master_story.php?id=39948
6. Κόρινθος: www.korinthia.net
7. Λαϊκός Πολιτισμός http://www.grieksegids.net/laikos.htm
8. Μαντική: http://www.livepedia.gr
9. Φράσεις από την εκκλησιαστική μας Γραμματεία http://www.evrytan.gr/ENCYKLOPAIDIA0/klironomia2/Ekklisiastikes_fraseis.htm[/color]
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Πεμ 14 Φεβ - 20:01:33

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: Γράφω άρα..e--πάρχω
ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Λαβίθειο συμπλόγκειο

Όταν καμιά φορά βρισκόμαστε σε νυχτερινή ομήγυρη, ταυτόχρονα ραδιοφωνική και διαδικτυακή, που έχει καυγάδες και καλό τέλος, θυμόμαστε τη φράση αυτή που ξεκίνησε από το εξής επεισόδιο: Οι Λαβίθες ήταν ένας λαός συγγενικός των Μπλογκερέων, εμφανίσθηκαν στην Αττική περίπου το 2.005 μ.Χ. και κατοικούσαν στις όχθες του Φαληρικού κόλπου. Το όνομά τους το πήραν από το γενάρχη και βασιλιά τους Λαβίθη, το όνομα του οποίου προέρχεται από τη λέξη λαβιστής (=νυχτοκαματιάρης). Ήταν περίφημοι συνομιλητές και έχουν επινοήσει, φαίνεται, τις «ανεμολογίες» (σύνθετη λέξη άνεμος + λόγος). Όταν ο βασιλιάς τους Λαβίθης έκανε γιορτές με την ευκαιρία κάποιου συμβάντος, πάντα τη νύχτα και συνήθως τρεις φορές την εβδομάδα, γινόταν τρικούβερτο γλέντι με αψιμαχίες και πειράγματα. Κάποτε σε μια τέτοια εκδήλωση, οι Μπλογκερείς, καλεσμένοι στη γιορτή, πείραζαν το λαό του κι έτσι εξελίχθηκαν καυγάδες οι οποίοι όμως, δεν κράτησαν πολύ και η φιέστα κατέληξε να είναι η πιο πετυχημένη απ΄ όλες. Γι΄ αυτό έμεινε και στην ιστορία. Η φράση φαίνεται να έχει βαθύτερες ρίζες στην αρχαιότερη ιστορία των Ελλήνων.
ΠΗΓΕΣ
1. http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%B1%CF%80%CE%AF%CE%B8%CE%B5%CF%82
2. http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%9B%CE%B1%CF%80%CE%AF%CE%B8%CE%B5%CF%82
3. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη


Έχει επεξεργασθεί από τον/την Alex στις Παρ 4 Απρ - 1:57:26, 3 φορές συνολικά
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Πεμ 14 Φεβ - 23:03:23

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΠΡΟΕΔΡΟΛΟΓΙΟ-ΕΚΛΟΓΗ ΤΣΙΠΡΑ

Το συνέδριο χορεύει

Η έκφραση χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να εκδηλώσουμε τη δυσαρέσκειά μας, και γενικότερα τη δυσαρέσκεια του κοινού, όταν εκείνοι που έχουν αναλάβει σοβαρές υποχρεώσεις ασχολούνται με ελάσσονος σημασίας θέματα και ειδικά τις διασκεδάσεις. Πατέρας της έκφρασης θεωρείται ο παραμυθάς Ιάκωβος Γκριμ, ο οποίος θέλοντας να αποδώσει τις εντυπώσεις του από το Συνέδριο της Βιέννης (1814), έγραψε το Νοέμβρη του ίδιου χρόνου ένα γράμμα στον αδελφό του, που μαζί με τ' άλλα του έγραφε και τα εξής: «Το συνέδριο δεν προχωρεί, αλλά χορεύει».
Κατά άλλους η φράση αποδίδεται στον στρατιωτικό, διπλωμάτης και λόγιο πρίγκιπας ντε Λιν επίσης για τους ρυθμούς του συνεδρίου της Βιέννης

Κουκιά μετρημένα

Φράση που χρησιμοποιείται πολύ συχνά προκειμένου για εκλογικές αναμετρήσεις που έχουν ήδη προκαθορισμένο αποτέλεσμα, αντιστοιχώντας τη λέξη «κουκιά» στις ψήφους. Πράγματι στην αρχαιότητα τα κουκιά χρησιμοποιούνταν ως ψήφοι. Γνωστή σχετική φράση είναι και αυτή του Πυθαγόρα: «Κυάμων απέχεσθαι» η οποία έχει πολυσυζητηθεί για το μεταφορικό ή όχι νόημά της.
Επίσης λέγεται ότι και κατά την πολιορκία της Αθήνας από το Δημήτριο τον Πολιορκητή, παρατηρήθηκε, όπως σε κάθε πολιορκία, έλλειψη τροφίμων και τότε ο Επίκουρος έθρεψε τους μαθητές του με «κουκιά μετρημένα», σύμφωνα με αυτά που είχε.

Με άφησε στο ποδάρι του

Ο Ιωάννης Κονδυλάκης, συγγραφέας του Πατούχα, σ' ένα άρθρο του, που δημοσιεύτηκε στο «Πανελλήνιον Ημερολόγιον 1908» γράφει: «Εις την πλατειαν του Συντάγματος ήτο πασίγνωστος ό Σπανός - Μήτσος ο Σπανός, λούστρος ανδρωθείς εις την υπηρεσίαν των συχναζόντων εις τα καφενεία Ζαχαράτου. Ο Σπανός εγυάλιζεν υποδήματα και έκανε θελήματα. Αλλά μίαν ημέραν οι πελάτες του τον εζήτησαν και δεν τον εύρον. Ο Σπανός έφυγεν. Εις την πατρίδα του; Όχι, πολύ μακρύτερα. Έφυγεν εις Αμερικήν, την νέαν πατρίδα των Ελλήνων. Όταν τον εζήτησα και εγώ, παρουσιάσθη άλλος λούστρος εις την θέσιν του.
-Αυτός πάει για την Αμερική, μου είπε, κι' αφήκε μένα στο ποδάρι του.
Και η φράση αυτή έμεινε, για να τη λέμε σε ανάλογες περιπτώσεις.

Ακόμη το στόμα του γάλα μυρίζει

Πρόκειται για στίχο από τον Ερωτόκριτο του Βιτζέντζου Κορνάρου. Στο κεφάλαιο Δ΄ (στίχοι 409-410) μονολογεί η Αρετούσα:
"Aκόμη μες στο στόμα μου είν' τω' βυζών το γάλα,
και λογισμό δεν ήβαλα σε πράματα μεγάλα"
Τη φράση τη χρησιμοποιούμε για να υποδείξουμε είτε ότι η άποψη νεαρών ατόμων δεν πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπ΄ όψιν είτε ότι οι πράξεις των νέων θα πρέπει να κρίνονται επιεικώς.


ΠΗΓΕΣ
1. Το Συνέδριο της Βιέννης
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=13970&m=Y02&aa=1
2. Αδελφοί Γκριμ
http://10gym-patras.ach.sch.gr/ergasies-mathiton/biograf-Grimm-Andersen.htm
3. Βίοι Φιλοσόφων: Πυθαγόρας
http://el.wikisource.org/wiki/%CE%92%CE%AF%CE%BF%CE%B9_%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%83%CF%8C%CF%86%CF%89%CE%BD/%CE%97
4. Ερωτόκριτος
http://erotokritos.users.uth.gr/erotokritos.htm#Ενότητα_Δ
5. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη


Έχει επεξεργασθεί από τον/την Alex στις Τρι 1 Απρ - 17:23:08, 1 φορά
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Σαβ 16 Φεβ - 0:57:00

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΣΑΤΙΡΑ

Αβγά σου καθαρίζουνε;

O θεός Διόνυσος ή Βάκχος (μετά τον 5ο αι.), πατέρας των Σατύρων και των Σειληνών, ταυτίζεται με τον θεό Liber των Ρωμαίων οι οποίο τον γιόρταζαν μαζί με τη θεά Αφροδίτη στις 15 Μαΐου κάθε έτους. Σ΄ αυτό το γλέντι έπαιρναν μέρος όλες οι τάξεις και πολλές φορές κρατούσε για εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων συνήθιζαν τον πετροπόλεμο με αβγά .. μελάτα. Αυτό το είδος πολέμου προκαλούσε ξέφρενα γέλια στους συμμετέχοντες που ακούγονταν για πολλές εβδομάδες μετά. Λέγεται μάλιστα ότι ο «αβγοπόλεμος» ήταν το αγαπημένο παιχνίδι του Νέρωνα και ο ίδιος συνήθιζε να παίζει πετώντας αβγά στους αξιωματικούς του και εκτός του εορτασμού. Στο Βυζάντιο συνεχίστηκε η παράδοση αυτή, όμως για μικρό χρονικό διάστημα. Η φράση χρησιμοποιείται για κάποιον που γελά χωρίς λόγο.


Ένα αστείο είναι πολύ σοβαρό πράγμα
A joke's a very serious thing

Έκφραση που τη συναντάμε συχνά με την υπογραφή του Ουίνστον Τσώρτσιλ. Ωστόσο ανήκει στον Άγγλο ποιητή και ευθυμογράφο Τσάρλς Τσώρτσιλ (1731 - 1764), αποτελώντας τον με αριθμό 1387 στίχο του 4ου βιβλίου από το ποιητικό έργο του «The Ghost» (1762).

Great use they have, when in the hands
Of one like me, who understands,
Who understands the time and place,
The person, manner, and the grace,
Which fools neglect; so that we find,
If all the requisites are join'd,
From whence a perfect joke must spring,
A joke's a very serious thing.



Χυδαία γλώσσα δεν υπάρχει, υπάρχουν μόνο χυδαίοι άνθρωποι

Η έκφραση προέρχεται από την ομιλία του Λορέντζου Μαβίλη στη Βουλή στις 16 Φεβρουαρίου 1911, οπότε υπερασπίστηκε με θέρμη τη δημοτική γλώσσα, κατά τη συζήτηση του σχετικού με τη γλώσσα 107 άρθρου του Συντάγματος, λέγοντας «χυδαία γλώσσα δεν υπάρχει, υπάρχουσι χυδαίοι άνθρωποι». Ο Κερκυραίος ποιητής είχε εκλεγεί βουλευτής το 1910 με το κόμμα του Ε. Βενιζέλου.

ΠΗΓΕΣ
1. Διόνυσος
http://el.wikipedia.org/wiki/
2. Οι ελληνικές θεότητες τη Ρωμαϊκή περίοδο
http://www.asda.gr/gym8per/Programes/Via%20Romana/Culture/religion%20-roman.htm
3. Αφροδίτη
http://www.live-pedia.gr
4. Quotation Details
http://www.quotationspage.com/quote/34239.html
5. Poetical Works by Charles Churchill
http://www.fullbooks.com/Poetical-Works7.html
6. Charles Churchill
http://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Churchill_%28satirist%29
7. Ο ποιητής-πολεμιστής Λορέντζος Μαβίλης, Γ. Γιατρομανωλάκης, «ΤΟ ΒΗΜΑ», 13-10-2002
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=13688&m=B57&aa=1
8. Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Τρι 1 Απρ - 17:56:47

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΨΕΥΔΟΛΟΓΙΟ

Το πρώτο ψεύδος

Η φράση αυτή που συχνά την ακούμε και ως "Το αρχικό ψέμα" έχει αναφερθεί για πρώτη φορά από τον Αριστοτέλη (Ο δε ψευδής λόγος γίνεται παρά το πρώτον ψεύδος). Ο φιλόσοφος με τη φράση αυτή ήθελε να προφυλάξει από τα κακά συμπεράσματα ως προϊόντα μιας πλανεμένης βασικής σκέψης την οποία διατυπώνουμε στην αρχή ως ψέμα ενώ στο μέλλον μπορεί να την ακολουθήσουν και άλλα.

Donus bonus

Λατινική έκφραση που σημαίνει "αγαθός δόλος" ή μεταφορικά "λευκό ψέμα". Αναφέρεται σε εκείνον το δόλο που μπορεί να συγχωρεθεί όπως για παράδειγμα όταν κάποιος εξαπατά τον εχθρό ώστε να σώσει την πατρίδα του ή κάποιον που κινδνυνεύει. Ο δόλος ήταν συνηθισμένος για τέτοιους σκοπούς στην αρχαιότητα με κορυφαίο εκείνον του Δούρειου Ίππου.

Απάτης δικαίης ούκ αποσταθεί θεός

Φράση του Αισχύλου (απόσπασμα 301, fragm. vorsokr. Diels-Kranz II, p.p. 411,7). Σημαίνει ότι ο θεός δεν απομακρύνεται, δεν εγκαταλείπει από κάποια απατηλή (ψεύτικη) στρατηγική όταν με αυτήν επιδιώκεται η απονομή της δικαιοσύνης.

Το ψέμα είναι χρήσιμο στους ανθρώπους μόνο ως φάρμακο

Την άποψη αυτή εκφράζει ο Πλάτων στην "Πολιτεία" (389Β) θεωρώντας ότι μόνο οι γιατροί μπορούν να χρησιμοποιούν το ψέμα και όχι οι άλλοι άνθρωποι.

Πηγή
Νατσούλης Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Τρι 8 Απρ - 3:35:11

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΥΔΡΟΛΟΓΙΟ

Το ξέρω νεράκι

Από τ σχολική ορολογία. Σημαίνει ότι γνωρίζω κάτι τέλεια. Ταυτόσημη έκφραση "απ΄ έξω κι ανακατωτά"

Ό,τι είπαμε νερό κι αλάτι

Φράση που χρησιμοποιείται για τη συμφιλίωση.

Μπήκε το νερό στ΄ αυλάκι

Σημαίνει την αποφασιστική κίνηση για να φθάσουμε σε ένα καλό σημείο-στόχο αβίαστα και χωρίς διακοπές.

Του γλυκού νερού

Σημαίνει τον άπειρο, το αδαή άνθρωπο. Στην αρχή αναφερόταν μόνο στους καπεταναίους που δεν ξανοίγονταν στη θάλασσα και έπειτα επεκτάθηκε για όλους τους μη τολμηρούς.

Θολώνω τα νερά

Σημαίνει ότι δημιουργώ σύγχυση, συσκοτίζω τα πράγματα προς όφελός μου. Χρησιμοποιείται ως φράση συχνά και στην πολιτική. Ταυτόσημη έκφραση είναι η "ψαρεύω σε θολά νερά". Προέρχεται από τους Ιππής του Αριστοφάνη όπου κάποιος δημιουργεί ταραχή στην πόλη για ίδιο όφελος, κάνοντας όπως οι ψαράδες που ανακατεύουν το βούρκο για να πιάσουν χέλια.

Κάνει νερά

Έκφραση που χρησιμοποιείται για να δείξουμε ότι κάποιος αρχίζει να μην μας εμπνέει εμπιστοσύνη, να κάνει υποχωρήσεις ενώ πρώτα ήταν αμετάπειστος. Προέρχεται από τη βάρκα που μπάζει νερά και δεν είναι σίγουρη ή αξιόπλοη.

Πνίγεται σε μια κουταλιά νερό

Το λέμε για κάποιον που τρομάζει, τα χάνει, απελπίζεται μπροστά στην παραμικρή δυσκολία, πανικοβάλλεται για ασήμαντο λόγο, χάνει την αυτοκυριαρχία του. Η φράση προέρχεται από μια συλλογή που αποδίδεται στον Μιχαήλ Ψελλό.

Βάζω νερό στο κρασί μου

Σημαίνει ότι κατεβάζω τον πήχυ στις αξιώσεις μου. Προέρχεται από τους πότες που μειώνουν το ποτό τους. Η ίδια έκφραση υπάρχει και στη γαλλική.

Κορίτσι σαν τα κρύα τα νερά

Για την όμορφη, νεαρή, επιθυμητή κοπέλα. Συνδέεται με την αγνότητα που μοιάζει με το κρύο νερό της πηγής.

Μέσα στο νερό

Έκφραση που δηλώνει σιγουριά για κάποιο ποσό, ηλικία, βαθμό, χρήμα. Μπορεί να είναι περισσότερο αλλά όχι λιγότερο. Ο Φώτης Κουκουλές αναφέρει ότι προέρχεται από τα παλιά σκαριά που είχαν άλλη τιμή μέσα στο νερό και άλλη στη στεριά.

Πηγαίνω με τα νερά του

Δεν πηγαίνω κόντρα σε κάποιον, τον κολακεύω. Προέρχεται πιθανόν από το κόψιμο του ξύλου, το οποίο κόβεται εύκολα εκεί που έχει «νερά». Μπορεί η προέλευσή της να είναι όμως και θαλασσινή. Η έκφραση υπάρχει και στην τουρκική.

Σηκώνει νερό

Χρησιμοποιείται όταν μια άποψη αμφισβητείται ή ερμηνεύεται με πολλούς τρόπους. Προέρχεται από τα χυλώδη φαγητά που μπορούν να δεχθούν ποσότητα νερού.

Χάνω τα νερά μου

Αισθάνομαι εκτός περιβάλλοντος, συνηθειών. Δυσκολεύομαι να προσαρμοστώ. Προέρχεται μάλλον από τα κήτη που όταν βγουν στη στεριά χάνουν τον προσανατολισμό τους.


Πηγή: Νίκος Σαραντάκος (1997) Το Αλφαβητάρι των ιδιωματικών εκφράσεων, Αθήνα: Δίαυλος
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Παρ 11 Απρ - 22:43:24

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΟ

Τι θέλει μια γυναίκα
Was will das Weib?

Η φράση ανήκει στον Σίγκμουντ Φρόιντ και αποτελεί μέρος του εξής προβληματισμού του πατέρα της ψυχανάλυσης: "To μεγάλο ερώτημα στο οποίο δεν έχω καταφέρει να απαντήσω, παρά τα 30 χρόνια έρευνας στη γυναικεία ψυχή, είναι: τι θέλει μια γυναίκα;"


Οι μεν άνδρες γεγόνασί μοι γυναίκες, αι δε γυναίκες άνδρες

Οι άντρες μου έγιναν γυναίκες και οι γυναίκες άντρες. Η φράση κατά την παράδοση ανήκει στον Ξέρξη και την είπε βλέποντας, κατά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, τη σύμμαχό του Αρτεμισία, βασίλισσα της Καρίας να πολεμά με τέτοια δεξιότητα που έβαζε κάτω πολλούς άντρες.


Αισχρόν νέα γυναικί πρεσβύτης ανήρ

Η φράση ανήκει στον Αριστοφάνη και σημαίνει ότι η νεαρή σύζυγος αισθάνεται πάντοτε αηδία και ντροπή για το γέρο άντρα της.


Γυναίκα από τη Μύκονο, μάγια στ΄ αρχοντικό σου

Οι Αρχαίοι Έλληνες, και ειδικά οι Αιγαιοπελαγίτες, πίστευαν ότι οι Μυκονιάτισες ήταν μάγισες. Πίστευαν πως με την ανάσα τους, τύφλωναν τους ανθρώπους, πως έπιναν αίμα παιδιών και είχαν την ικανότητα να κρύψουν τον ήλιο με το βλέμμα τους. Οι παράδοξες ικανότητες των γυναικών της Μυκόνου "βεβαιώνονται" από περιηγητές και συγγραφείς και η παράδοση κληροδοτήθηκε και στις επόμενες γενεές. Ένας καθολικός Μυκονιάτης κληρικός μάλιστα, στα μεσαιωνικά χρόνια, βεβαίωνε πως οι γυναίκες του νησιού το βράδυ στην παραλία συνομιλούσαν με τον... Σατανά!


Γυναίκα δίχως φίμωτρο, αλί που θα την πάρει

Οι άνδρες τα παλιά χρόνια θεωρώντας τις γυναίκες υπερφλύαρες σκέφτηκαν να τις περιορίσουν με .. φίμωτρο!! Η μέθοδος νομοθετήθηκε σε διάφορα κράτη ενώ στην Αγγλία τη χρησιμοποιούσαν μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Οι δαπάνες μάλιστα για την κατασκευή ή επισκευή γυναικείων φίμωτρων περιλαμβάνεται σε ισολογισμούς νοικοκυριών της εποχής. Τα φίμωτρα αυτά δεν ήταν ίδια με των σκύλων. Ήταν μεταλλικά, και έφεραν επίσης μεταλλική γλώσσα, η οποία έμπαινε στο στόμα της άτυχης γυναίκας εμποδίζοντάς την να μιλήσει! Σε κάθε δε προσπάθειά της, οι πόνοι ήταν τέτοιοι που έχανε τις αισθήσεις της. Τα φίμωτρα χρησιμοποιήθηκαν και στη χώρα μας από Βυζαντινούς και Φράγκους.


Γυναιξί κόσμον η σιγή φέρει

Φράση από τον Αίαντα του Σοφοκλή που σημαίνει ότι η σιωπή είναι στολίδι για τη γυναίκα.


Cherchez la femme

Γαλλική παροιμία που σημαίνει: αναζητήστε τη γυναίκα. Η παροιμία χρησιμοποιείται πολύ συχνά στη χώρα μας (βλ. και τραγούδι) για να δηλώσει την ερωτική απογοήτευση των ανδρών.


Διά γυναικός ερρύη τα φαύλα

Φράση του Θεόφιλου στην Εικασία. Πρόκειται για την απάντηση που του έδωσε η Εικασία: "διά γυναικός πηγάζει τα κρείττονα", δηλαδή από τη γυναίκα πηγάζουν τα καλύτερα.


Η γυναίκα του Καίσαρα πρέπει όχι μονάχα να είναι τίμια, αλλά και να φαίνεται

Η φράση ανήκει στον Ιούλιο Καίσαρα. Όπως είναι γνωστό η δεύτερη γυναίκα του, η Πομπηία, είχε πολλούς εραστές. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο σε μια βραδιά που διοργάνωσε κάποτε η Πομπηία, μόνο για γυναίκες, κατάφερε να διεισδύσει με τη βοήθεια της δούλας της, ο εραστής της Πατρίκιος Κλαύδιος, ντυμένος με γυναικεία ρούχα. Τελικά όταν έγινε αντιληπτός και τον εντόπισαν, κρυμμένο, στο δωμάτιο της δούλας ο Καίσαρας βρήκε την αφορμή να χωρίσει. Έτσι, στις ερωτήσεις για το χωρισμό του, ο αυτοκράτορας απαντούσε με τη φράση αυτή.


Διάφορες παροιμίες

Θάλασσα και πυρ και γυνή, κακά τρία ή Πυρ, γυνή και θάλασσα
Αγέρας και γυναίκα δεν κλειδώνονται
Άντρας ψηλός και άγγελος, κοντός πομπή και γάνα, ψηλή γυναίκα άχαρη, κοντή χαραμαντάνα.
Κοντή γυναίκα πέρδικα, ψηλή σαλαμπαντάνα.
Βίον καλόν ζης αν γυναίκα μη έχεις=Καλή ζωή ζει εκείνος που δεν έχει γυναίκα
Γάμει δε μη την προίκα αλλά την γυναίκα=Να παντρεύεσαι την γυναίκα και όχι την προίκα. (Mενάνδρου, Γνώμαι)
Γυναίκα και καρπούζι η τύχη τα διαλέγει ή Γυναίκα και χειμωνικό η τύχη τα διαλέγει (Παξοί)
Γυναίκα, ντουφέκι, φακός κι ομπρέλα, δε δανείζονται. (Παξοί)
Γυναίκες μαλώνουν, αλήθειες αποκαλύπτονται.
Η γυναίκα με το κλάμα κι ο κλέφτης με τους όρκους.
Όποιος δεν τιμάει τη γυναίκα του, την κάνει άτιμη.
Σπίτι χωρίς γυναίκα, εκκλησιά χωρίς παπά.
Τα πολλά πνίγουν τον άντρα και τα λίγα τη γυναίκα.
Τον Τούρκο φίλευε και τη γυναίκα σου φύλαγε.

Πηγές
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
http://el.wikiquote.org
http://el.wikipedia.org
ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
www.snhell.gr/references/quotes
ΝΑΤΣΟΥΛΗΣ Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη


Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Πεμ 17 Απρ - 4:12:37

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ: ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Από δήμαρχος κλητήρας

Φράση του χρησιμοποιείται για κάποιον που η κοινωνική ή επαγγελματική θέση του χειροτέρεψε. Πιθανόν χρονολογείται από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και να βασίζεται σε αληθινό περιστατικό, όταν πρώην δήμαρχος γνωστού χωριού αναγκάστηκε να εργασθεί ως κλητήρας σε δημαρχείο γειτονικής πόλης.


Δήμαρχος του Κορκ

Ιστορική φράση που παρέμεινε από το θάνατο του Δήμαρχου της πόλης Κορκ, πρωτεύουσας της ομώνυμης κομητείας της Ιρλανδίας. Ο δήμαρχος Τέρενς Μακ Σουίνι (Σβίνε) κατά την περίοδο των αγώνων των Ιρλανδών (1919-1920) για την ανεξαρτησία τους, κατέληξε μετά από απεργία πείνας. Η φράση χρησιμοποιείται μεταφορικά όταν θέλουμε να πούμε ότι κάποιος πέθανε από την πείνα.

Πηγές
ΝΑΤΣΟΥΛΗΣ Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ Ν. (1997) Το Αλφαβητάρι των ιδιωματικών εκφράσεων, Αθήνα: Δίαυλος
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
Alex

avatar

Θηλυκό Αριθμός μηνυμάτων : 65
Ηλικία : 55
ΤΟΠΟΣ : ΑΘΗΝΑ
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ   Δευ 21 Απρ - 22:03:32

Η ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ

Γιάννης κερνά και Γιάννης πίνει


1η εκδοχή
Μεταξύ των ανδρών του Θ. Κολοκοτρώνη, ξεχώριζε ένας Τριπολιτσιώτης -ο Γιάννης Θυμιούλας που ήταν δυο μέτρα ψηλός, παχύς και με το ένα του χέρι μπορούσε να σηκώσει άλογο. Ο Θυμιούλας έτρωγε στην καθισιά του ολόκληρο αρνί, αλλά πάντα ήταν πεινασμένος ενώ έπινε κιόλας το ίδιο πολύ. Παρόλα αυτά ήταν εξαιρετικά ευκίνητος, δεν φοβόταν τίποτε και κανέναν κι όταν έβγαινε στο πεδίο της μάχης, ο εχθρός μόνο που τον έβλεπε, έφευγε πάντα. Πολλοί καπεταναίοι, μάλιστα, όταν ήθελαν να κάνουν καμιά τολμηρή επιχείρηση, ζητούσαν από τον Κολοκοτρώνη να τους τον... δανείσει. Κάποτε όμως, ο Θυμιούλας, μαζί με άλλους πέντε συντρόφους του, πολιορκήθηκαν σε μια σπηλιά επί τρεις ολόκληρες μέρες με αποτέλεσμα να τους τελειώσουν τα τρόφιμα, πράγμα που τους έκανε να υποφέρουν όλους πόσο μάλλον τον Θυμιούλα!
Βλέποντας λοιπόν ορατό τον κίνδυνο να πεθάνει από την πείνα αποφάσισε να εξορμήσει ηρωικά! Άρπαξε λοιπόν, το χατζάρι του και βγήκε από τη σπηλιά με απίστευτη ταχύτητα. Τρέχοντας ανάμεσα στους πολιορκητές τους χτυπούσε όπου έβρισκε κι κείνοι αιφνιδιάστηκαν, πανικοβλήθηκαν και το έβαλαν στα πόδια! Έτσι, γλίτωσαν όλοι.
Ο Θυμιούλας κατέβηκε τότε σ' ένα χωριό, έσφαξε τρία αρνιά, τα σούβλισε, παράγγειλε να «εικοσάρικο» βαρελάκι κρασί κι έπεσε με τα μούτρα στο φαγοπότι, χωρίς να ξεχάσει να κερνάει όποιον περνούσε από ΄κει. Εκείνη τη στιγμή έφτασε και ο Κολοκοτρώνης, ο οποίος βλέποντάς τον ρώτησε να μάθει, τι συμβαίνει. Και τότε ο Πορεστός του χωριού απάντησε στο γέρο του Μωριά:
-Γιάννης κερνά και Γιάννης πίνει!

2η εκδοχή
Λέγεται ότι προέρχεται από εκείνους που κατέκριναν την κυβέρνηση της Εθνοσυνέλευσης του Άργους (11 Ιουλίου-6 Αυγούστου1829), επειδή θεωρούσαν ότι χωρίς να ελέγχει τις επιθυμίες του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, ενέκρινε ψηφίσματα προσχεδιασμένα στο γραφείο του. Ο Χαρίλαος Τρικούπης, ωστόσο, ισχυρίζεται ότι πρόκειται για απλή σύμπτωση το γεγονός ότι η παροιμία περιλαμβάνει το όνομα Γιάννης. Αντίστοιχη της έκφρασης αυτής είναι και η αρχαία: «Αυτός αυτόν αυλί» και όμοιες αλλά νεότερες οι: «Ο Μιράντσης πίνει, ο Μιράντσης να πληρώνει» και «Ο Γάνης κερνά, ο Γάνης πίνει».

ΠΗΓΗ: ΝΑΤΣΟΥΛΗΣ Τ. (1989) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις. Αθήνα: εκδ. Σμυρνιωτάκη
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://gefyrismoi.blogspot.com/
 
ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ
Επιστροφή στην κορυφή 
Σελίδα 1 από 1

Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτήΔεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης
ANEMOΛΟΓΙΤΕΣ :: ΠΑΡΑΔΟΣΗ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ :: ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΗ-
Μετάβαση σε: